Vergrijzing wordt vaak bekeken vanuit de druk op de werkende bevolking. Voor marketeers vertelt dezelfde ontwikkeling ook een ander verhaal. Een omvangrijke generatie krijgt na haar loopbaan tijd om het opgebouwde vermogen te besteden. Ze wil genieten en heeft een andere kijk op ouder worden dan de generatie voor haar.
De vergrijzingsgolf begon in 2011, toen de oudste babyboomers de wettelijke pensioenleeftijd bereikten. De piek moet nog komen. Wie deze consumenten wil bereiken, moet dus verder kijken dan het etiket ‘oudere’. Hun levensloop helpt verklaren wat ze verwachten van merken en waarom ze zich niet zomaar laten overtuigen.
De babyboom kreeg vorm in een uitzonderlijke periode
In 1945 betekende het einde van de Tweede Wereldoorlog voor veel mensen het startsein om te trouwen. Ze zochten een woning en kregen kinderen. De uitzonderlijke geboortegolf die daarop volgde, hield aan tot 1967. Dat jaar bracht de Zesdaagse Oorlog een schok. Het idee van ‘nooit meer oorlog’ bleek kwetsbaar en mensen begonnen opnieuw te hamsteren. De oliecrisis van 1973 volgde.
In België steeg het aantal geboorten vanaf 1945 en daalde het in 1967. Marketeers rekenen voor een generatie op twintig jaar. Voor Europa zijn babyboomers dus geboren tussen 1945 en 1965. Die definitie hanteren we hier. Andere definities beginnen in 1940, toen de oorlog juist een dieptepunt in geboorten bracht, of eindigen in 1955. Voor marketing maakt dat verschil uit: de gekozen grenzen bepalen over wie u spreekt.
Ook de benamingen lopen uiteen. Babyboomgeneratie en naoorlogse generatie verwijzen naar hun geboorteperiode, protestgeneratie naar hun houding. De naam ‘boomers’ zegt weinig over wat hen gevormd heeft. Deze generatie groeide op met steeds meer welvaart en het gevoel dat alles mogelijk was. ‘The sky is the limit’ leek zelfs te bescheiden toen in 1969 de maanlanding plaatsvond.
De cijfers tonen hoe groot de verschuiving is
In Vlaanderen is 1 in 5 mensen 65 of ouder. Het aandeel van deze leeftijdsgroep steeg van 17% in 2000 naar 18% in 2010 en 21% in 2022. Tegelijk kromp het aandeel van de brede middengroep van 18 tot 64 jaar: van 63% in 2000 naar 60% in 2022.
In 2022 bedroeg de grijze druk 34 procent. Tegenover elke 65-plusser stonden 3 mensen op arbeidsleeftijd, van 20 tot 65 jaar. De komende jaren loopt die verhouding op tot bijna 50 procent, waarna ze licht afneemt. Vanaf 2040 blijft de vergrijzing stabiel doordat het babyboomeffect uitdooft.
Die cijfers beschrijven de verhouding tussen leeftijdsgroepen. Ze vertellen op zichzelf niets over de wensen van een individuele consument. Wel maken ze duidelijk waarom ouderen een vaste plaats verdienen in een marketingstrategie. Het gaat om een omvangrijke markt waarvan het gewicht verder toeneemt, met grote verschillen binnen de doelgroep.
Babyboomers hebben andere verwachtingen dan hun ouders
De stille generatie, geboren voor of tijdens de Tweede Wereldoorlog, werkte hard zodat de kinderen het beter zouden hebben. Een vaste baan bood zekerheid en één inkomen volstond. Deze generatie was doorgaans lager opgeleid en zuinig. Gezag kreeg respect, van de burgemeester tot de pastoor. Grootouders stonden klaar voor het gezin, waardoor hun kinderen geen crèche nodig hadden.
Babyboomers groeiden op onder andere omstandigheden. Ze zijn hoger opgeleid en sociaal vaardiger, en kregen meer ruimte om eigen idealen te volgen. In gezinnen met twee werkende ouders kon vaak één inkomen worden gespaard of belegd. Zo ontstond de kans om vermogen op te bouwen, waarmee ze ook hun kinderen helpen een eigen woning te kopen.
Hun houding tegenover ouder worden sluit daarbij aan. Ze nemen initiatief en doen wat ze kunnen om lichamelijk en mentaal gezond te blijven. De protestgeneratie aanvaardt niet vanzelf wat haar wordt aangeboden. Ze spreekt zich uit wanneer iets haar niet zint en wil zelf bepalen hoe ze haar leven invult.
Een langere gezonde levensfase verandert de consumptie
Na de loopbaan ontstaat voor veel babyboomers ruimte. De woning is afbetaald en de kinderen wonen zelfstandig. Spaargeld en uitgekeerd pensioensparen kunnen de financiële mogelijkheden vergroten, soms aangevuld met een erfenis. Daar komt statistisch een extra levensfase in goede gezondheid bij. ‘Alles kan, niets moet’ vat de vrijheid samen die dat kan geven.
Voor deze consumenten staat senioriteit voor levenservaring en wijsheid. Ze willen het voortouw nemen en kennen hun gewicht als groep. Respect betekent dan ook dat een merk rekening houdt met hun normen en waarden. Wie hen begrijpt, kan een sterke band opbouwen. Wie hen tegen zich krijgt, mag verwachten dat ze hun ontevredenheid delen.
De groep van 65 tot 82 jaar wil geld besteden aan genieten. Ze wil niet aangesproken worden alsof haar leven zich achter de geraniums afspeelt. Dat vraagt een andere benadering dan communicatie die ouder worden uitsluitend verbindt met afhankelijkheid of zorg.
Segmentatie begint bij de levensfase
Assistentiewoningen tonen wat er mis kan gaan. Ze worden voorgesteld als het ideale alternatief voor een woonzorgcentrum of alleen thuis wonen, op maat van 65-plussers. Toch zijn het vooral 82-plussers met een zorgbehoefte die ervoor tekenen. Het aanbod vertrekt dan van een toekomstbeeld waarin veel jongere senioren zich niet herkennen.
Een 65-jarige en een honderdjarige vormen geen vanzelfsprekende doelgroep. Ook binnen die brede leeftijdsgroep verschillen levensomstandigheden en verwachtingen. De langere gezonde levensduur maakt segmentatie noodzakelijk: miljoenen consumenten met uiteenlopende levenservaringen vragen meer dan dezelfde boodschap onder hetzelfde leeftijdslabel.
Voor een adverteerder betekent dit dat leeftijd pas een vertrekpunt is: de levensfase en verwachtingen bepalen welke boodschap past. De redactie van SeniorenNet.be schrijft content die aansluit bij deze doelgroep en bij de manier waarop zij haar leven wil invullen.